Zaloguj
Reklama

Zrozumieć słuch dziecka

Zrozumieć słuch dziecka
Fot. shutterstock
(0)

Słuch jest zmysłem, którego rozwój w momencie narodzin jest rozwinięty, stąd już w okresie życia płodowego, w łonie matki, dziecko jest w stanie odbierać dźwięki. W okresie około 1. roku dzięki dźwiękom postępuje rozwój – w zakresie zarówno rozumienia słów, wydawania dźwięków aż po rozwój mowy, ale także z punktu widzenia ruchowego i koordynacyjnego, kiedy dźwięk stanowi bodziec do podjęcia działania przez dziecko. Zaburzenia w obrębie słuchu mogą więc skutkować niekorzystnym wpływem na rozwój dziecka.

Reklama

Słuch odgrywa w życiu człowieka bardzo dużą rolę – stanowi bowiem zmysł, za pomocą którego możliwy staje się odbiór dźwięków z otaczającego nas świata w szerokim zakresie częstotliwości (od 16 do 20 000 Hz i o natężeniu od 0 do 120 decybeli). Zakres ten może być zmienny w zależności od wieku i zgodnie z prawidłowościami rozwojowymi, ma on tendencję do zawężania się, stąd jako dziecko jesteśmy w stanie usłyszeć więcej dźwięków o wysokich częstotliwościach. Zdecydowanie najlepiej słyszalnym przedziałem jest zakres od 1000 do 3000 Hz, czyli częstotliwości średnie. Wszelkie dźwięki i odgłosy docierają do nas drogą powietrzną albo droga kostną – w uchu zewnętrznym i środkowym zachodzi proces przewodzenia dźwięku zebranego przez małżowinę uszną i kierowania do przewodów słuchowych. Fala dźwiękowa za pomocą swojej energii wprowadza w drgania błonę bębenkową, a ta z kolei przenoszona jest na kosteczki słuchowe, by w efekcie trafić do ucha wewnętrznego – czyli do ślimaka, gdzie dźwięk jest odbierany i przekształcany w impuls elektryczny. Dalsza droga „obrobionego” dźwięku przebiega po nerwie słuchowym do ośrodków nerwowych w mózgu, gdzie generowany jest sygnał o odebranym impulsie – słyszymy, czyli mamy wrażenie dźwięku [1].  

Rozwój słuchu

Już w 2. miesiącu życia płodowego powstają zawiązki uszu, a ucho wewnętrzne powstaje w okolicach 4. lub 5. miesiąca, stąd właściwie już od 7. miesiąca życia płodowego słuch zaczyna funkcjonować, a płód odbierać dźwięki, takie jak bicie serca matki czy też dźwięki i odgłosy związane z pracą jelit, szum krwi czy też inne odgłosy pochodzące z otoczenia. Pojawiają się reakcje na hałas oraz na przyjemne doznania dźwiękowe [2].

W chwili narodzin słuch jest zmysłem rozwiniętym, a dziecko wykazuje reakcje na bodźce dźwiękowe – przestarch, zamknięcie powiek, przerywanie ssania czy poszukiwanie wzrokiem źródła dźwięku. Każdego dnia słuch staje się coraz lepszy i powinien być wspierany przez czytanie, śpiewanie czy słuchanie dźwięków pochodzących z natury.

Koniec 1. miesiąca życia to słuch prawidłowo rozwinięty, jednak noworodek nie ma jeszcze zdolności do rozpoznawania odgłosów, dopiero w 2. miesiącu pojawia się reakcja na otoczenie oraz próby samodzielnego wydawania dźwięków. 3. miesiąc to wyraźna reakcja na klaśnięcie, a w kolejnym miesiącu podejmowane są próby odwrócenia głowy w kierunku źródła dźwięku. 5. i 6. miesiąc to początki gaworzenia oraz pojawienia się zainteresowania zabawkami, które wydają dźwięki. Dziecko pomału zaczyna rozpoznawać słowa, by w efekcie zacząć reagować na swoje imię. Czas około 10. miesiąca to reakcje na polecenia – rozumienie prostych próśb i wykonanie ich, a co więcej jest to czas, kiedy słuchanie muzyki sprawia dziecku wiele przyjemności. Około 1. roku życia dziecka wypowiada ono swoje pierwsze słowa. Cała ta droga pokazuje, że prawidłowy słuch stanowi o prawidłowości rozwoju dziecka, a wszelkie jego zaburzenia mogą stać się przyczyna zahamowania rozwoju lub zaburzeń w jego obrębie [2].

fot. panthermedia

Zaburzenia słuchu

W związku z faktem, że do uszkodzenia słuchu może dojść w różnych miejscach, mówi się o odmiennych rodzajach niedosłuchu.

Niedosłuch przedrdzeniowy wiąże się ściśle z wszelkimi nieprawidłowościami i patologiami, do jakich dochodzi w obrębie ucha zewnętrznego i środkowego, gdyż to właśnie te struktury są odpowiedzialne za przewodzenie impulsu, jakim jest dźwięk, do dalszych elementów drogi słuchowej.

Niedosłuch odbiorczy może być z kolei konsekwencję uszkodzenia zarówno struktur ucha wewnętrznego, jak i nerwu słuchowego czy też ośrodków w mózgu odpowiedzialnych za prawidłowy proces odbioru dźwięku.

Piśmiennictwo

Źródło tekstu:

  • [1] Instytutu Fizjologii i Patologii Słuchu, Stowarzyszenia Przyjaciół Osób Niesłyszących i Niedosłyszących: Informator o SŁUCHU. Program badań przesiewowych słuchu u dzieci ze szkół podstawowych w gminach wiejskich.
    [2] E. Kątska: Prawidłowe funkcjonowanie narządu słuchu jako podstawa rozwoju mowy dziecka. „Forum logopedyczne” 2017, nr 25, s. 69-80.

Kategorie ICD:


Reklama
(0)
Komentarze