Zaloguj
Reklama

Ciekawostki o języku migowym

Ciekawostki o języku migowym
Fot. Pantherstock
(1)

Osoby, które nie słyszą lub niedosłyszą posługują się naturalnym dla nich językiem, czyli migowym. Jest to język, do którego nie potrzebujemy narządu słuchu. Języki migowe postrzegane są jako wizualno-przestrzenne, które nabywa się drogą naturalnej akwizycji przez niesłyszące dzieci od ich niesłyszących rodziców. Trudno w to uwierzyć w dzisiejszych czasach, ale do 1974 roku języki migowe pozbawione były wersji pisanej.

Reklama

Języka migowego uczą się osoby, które nie słyszą od urodzenia, ale także Ci, którzy przykładowo związali się z osobą głuchoniemą lub mają kogoś bliskiego, kto nie słyszy. Język migowy będzie przydatny także wielu terapeutom, którzy na co dzień mogą w swoim gabinecie spotkać różnych pacjentów.

Nauka języka migowego nie jest prosta. Im jesteśmy starsi, tym trudniej będzie się go przyswajało, ale nie ma rzeczy niemożliwych.

Polski język migowy

Głusi w Polsce posługują się językiem migowym PJM, który posiada własną, odmienną od polskiej strukturę gramatyczną. To pierwszy język dzieci, których obydwoje rodzice są głusi.

Amerykański język migowy

To język dominujący, którym porozumiewa się głuche społeczeństwo w USA i anglojęzycznej części Kanady. Dialekty tubylców ASL są stosowane w krajach na całym świecie, w tym Afryce zachodniej czy krajach Azji południowo-wschodniej. Jest to polecany jeżyk do komunikowania się na świecie. Tego języka ludzie muszą się nauczyć, można to porównać do nauki języków obcych. Tak jak młodzi ludzie muszą w szkole nauczyć się angielskiego tak głuchoniemi uczą się ASL – Amerykańskiego Języka Migowego.

Międzynarodowy język migowy (Gestuno)

Światowa Federacji Głuchych w 1973 roku ustanowiła i ujednoliciła system znaków międzynarodowych dla języka migowego. Komitet starał się wybrać najbardziej znane znaki z różnych języków migowych. Celem było łatwe nauczenie się go przez osoby głuchonieme. Komisja opublikowała książkę zawierającą mniej więcej 1500 znaków, ale nie zawiera ona konkretnej gramatyki. Część znawców twierdzi, że nie jest to prawdziwy język. Nazwa „Gestuno” pochodzi z włoskiego i oznacza jedność języków migowych.

Głuchota – przekazywana międzypokoleniowo

Prawie 90 % dzieci niesłyszących ma rodziców, którzy słyszą. Dorastanie dziecka polega na ciągłej nauce języka słyszących. Taka nauka polega głównie na czytaniu ruchu warg mówiących i poddawaniu go dokładnej analizie. To trudna i żmudna praca. Pomoc niesie język migowy, ale by porozumieć się z drugą osobą obie muszą go znać.

Nie ma czegoś takiego jak uniwersalny język migowy. Na świecie istnieje prawie 200 jego odmian. Czyli osoby z różnych krajów, stosujące język migowy mogą się nie dogadać, gdyż różnią się one od siebie.

Gesty, ruchy …litery?

Język migowy nie jest pokazywaniem liter. To konkretne określenia słów, wyrażeń. Głuchoniemy musi nauczyć się je pokazywać poprawnymi gestami by poprawnie się wysławiać i by go rozumiano. W Polsce stosowany jest język migowy (PJM). Ma własną gramatykę. Przeciętny Kowalski patrząc na gestykulację osoby głuchoniemej stosującej język migowy PJM nie zrozumie co „mówiący” ma na myśli. Czyli gesty głuchego to nie „kalambury”. Nie da się odgadnąć co ktoś ma na myśli, języka migowego trzeba się po prostu nauczyć. Najlepszym zapisem dla języka migowego jest obraz – czyli prezentacja wideo. Da się go oczywiście zapisać w tradycyjny sposób, ale nie jest to tak proste jak mogło by się wydawać, nawet w XXI wieku.


fot. shutterstock

Migowy a slang, wulgaryzmy czy dowcipy

To naprawdę ciekawe, ale w języku migowym można wyrażać poezję, dowcipy, wulgaryzmy czy powiedzenia. Regiony w Polsce mają także swoje odmiany w języku migowym. Da się także gestykulować slagniem czy pojęciami z branży. Może to się wydawać wręcz abstrakcyjne, ale język PJM cały czas żyje własnym życiem i jest stale odnawiany, unowocześniany i poprawiany.

Języki migowe dla określonych grup zawodowych

Co ciekawe istnieją pewne grupy zawodowe, które mimo zdrowego słuchu pracowników korzystają z języka migowego. Są to specjalne odmiany języka migowego, które wykorzystuje się np. w wojsku czy w miejscach pracy, gdzie przebywa się w hałasie. Dobrym przykładem będą robotnicy na budowie, którzy korzystają z własnego języka migowego czy żołnierze, którzy w zupełnej ciszy mogą pozostać ze sobą w kontakcie jedynie wzrokowym.

Gdzie szukać pomocy oraz informacji o nauce języka migowego?

Krajowy Związek Głuchych – to wiarygodne miejsce, do którego można zwrócić się o potrzebne informacje. Dowiedzieć się od nich można gdzie odbywają się lekce języka migowego. Jeżeli interesuje nas język migowy w konkretnym kraju, to tu także powinniśmy uzyskać pomoc. Na terenie Unii Europejskiej działa wiele stowarzyszeń dla osób niesłyszących, informacje o nich można znaleźć na stronie internetowej Europejskiego Związku Osób niesłyszących (EUD). Pomocna może być także strona internetowa Światowej Federacji Głuchych (WFD).

W dzisiejszych czasach osoby głuchonieme mają trochę łatwiej. Mogą porozumiewać się za pomocą sms-ów czy maili. Jeszcze do niedawna nie do pomyślenia byłoby wysłać komuś wiadomość przez telefon. Co prawda głuchoniemy nie usłyszy dźwięku przychodzącej wiadomości, ale od czego są wibracje w telefonie czy migające diody.

Język migowy stale się rozwija. Osoby głuchonieme mimo swej niepełnosprawności mogą normalnie pracować i żyć pełnią życia. W strefie kultury także postęp poszedł bardziej do przodu. Co prawda istnieje wiele ograniczeń – jak np. uczestnictwo w spektaklu teatralnym, ale nie oznacza to, że dla takich osób nie ma rozrywki. Większość transmisji telewizyjnych jest nadawanych w wersji dla głuchoniemych. Nie ma przeszkód by takie osoby aktywnie wykazywały się w sporcie czy sztuce. Mimo braku słuchu wiele głuchoniemych wykazuje się ogromną wrażliwością i wszelkiego rodzaju talentami.

Warto pamiętać, że głuchota nie wyklucza ludzi z normalnej codzienności. Jeżeli masz wśród swoich bliskich osobę głuchoniemą, a nie znasz jeszcze języka migowego, to może warto byś zainteresował się jego nauką? Nie będzie na początku łatwo, ale warto to potraktować jako nowe doświadczenie. Potraktuj to jak naukę kolejnego języka. Powodzenia!

Reklama
(1)
Komentarze